Saturday، 18 May 2024 | شنبه، 29 اردیبهشت 1403
1 2

اختصاصی گیلانیان : در سلسله مباحث معماری سنتی گیلان این بار به مبحث بام آن میپردازیم.بامی که در سراسر ایران و  حتی در جهان بی نظیر و کم نظیر میباشد نحوه ساخت و پوشش آن برای بسیاری از کارشناسان این حرفه جای تحسین دارد. اینروزها نحوه اجرای این پوشش در آتلیه های بزرگ معماری دنیا تدریس  میشود ولی متاسفانه این هنر و علم بالا و غنی هنوز هم در دانشگاها و آتلیه های معماری ما جایی ندارد.

 بام گیلانی

در تمامی تصاویری که از گیلان ارایه میشود وجه مشترک تمامی تصاویر یک  چیز است و آن بام شیب دار است. بامی که برای هوای بارانی و معتدل گیلان بسیار مناسب است و  در کنار آن نحوه پوشش آن سطح شیب دار است پوششی که از الیاف گیاهان( لی.پوشال ) و یا از  چوبهای رنده شده تنه درختان آزاد( لته ) ساخته شده است البته میتوان گفت که این نحوه پوشش بیشتر در روستاهای استان رایج بوده است.

در فضای شهری استان که به معماری شهری شهرت دارد بام ها با پوشش ( سفال ) تزیین شده اند که این خود نیز ازسبک های معماری گیلان بشمار میرود.سفال در گذشته از محبوبیت بالایی نزد گیلانیان برخوردار بوده است.

این مصالح در کل نشان دهنده آن است که گیلانیان برای زندگی در محیط  و طبیعت از خود طبیعت  الهام گرفته اند.

 لی و پوشال 

لی و پوشال به دلیل خاصیت بالای نفوذ ناپذیری شان در برابر آب جایگاه خود را در  بام های گیلانیان باز کرد این سبک بوشش که عمر آن به سالها میرسد بسیار ارزان و در دسترس بوده است. لی بیشتر در مناطق مردابی رودخانه ها و حاشیه استخرهای طبیعی بصورت خودرو می رووید بخاطر همین خانه هایی که با این سبک پوشش ساخته میشود بیشتر در کنار این مناطق است.

لی در برابر بارندگی بسیار مقاوم بوده و از محاسن آن میتوان به دوام 10 ساله آن بر روی بام اشاره کرد بعد این مدت میتوان با برداشتن پوشش قبلی لی های نو و جدید را مجددأ به بام خانه اضافه کرد.

پوشال که از ضایعات باقیمانده برنج که در مزارع گیلان بسیار کشت میشود بدست میاد پوشال ها در  دسته بندی های نسبتا قطور و بصورت موازی در کنار هم بر روی بام قرار میگیرند.این کار باعث میشود که  پوشش اصلی  بام  که از حلب و یا در قدیم از چوب رنده شده بود کمتر مورد تخریب  باران قرار بگیرد ودر ضمن نمایی زیبا و سنتی که مختص گیلان میبخشد.

لته 

 

 لته از چوب های رنده شده تنه درختان ساخته میشود لته هم مثل پوشال بصورت موازی و روی هم بروی بام قرار میگیرند.لته را بیشتر در مناطق ییلاقی بروی بام ها بکار میبرند زیرا در این مناطق بیشتر مردم به دامپروری اشتغال دارند و از کشت برنج و قاعدتا از پوشال هم خبری نیست لته بعلت

اینکه از مقاومت بالایی در برابر بارندگی های سخت ارتفاعات برخوردارد است برای همین بیشتر مورد  استقبال عشایر کوچ نشین ییلاقات قرار گرفت.البته لته در برابر بارش ها ناگهانی برف نیز او خود مقاومت بالایی نشان داده است.هنوز هم بام های لته کوب را میتوان در ییلاقات استان مشاهده کرد.

سفال

اما در فضای شهری بام ها با پوشش سفال تزیین میشدند. درشهرهای رشت لاهیجان انزلی رودسر فومن و در شهرهای قدیمی استان هنوز هم بناهایی با این سبک موجود میباشد سفال ازمقاومت بالایی دربرابر بارندگی ازخود نشان میداد.

به همین رو بسرعت جای خود را بصورت اشکال منحنی بروی بام گیلانیان  باز کرد سفال و پوشال با آن رنگ و طرح خاص خود باعث شده است به گیلانیان و ایرانیان نوعی  نوستالوژی ببخشد.

نوستالوژیی که بام های سفالی و پوشالی مختص گیلانیان است مختص معماری  غنی گیلان

معماریی که هنوز از اصالت و هنر بالایی برخوردار است و این است فرهنگ و هنر بالای مردم این سرزمین ، خطه گیلان زمین.

همرسانی کنید:

نظر شما:

security code

طراحی و پیاده سازی توسط: بیدسان